دی اکسید سولفور (Sulfur Dioxide Gas)
دیاکسید سولفور (Sulfur Dioxide) با فرمول شیمیایی SO₂، یک گاز بیرنگ با بوی تند و خفهکننده است که بهطور گسترده در صنایع مختلف کاربرد دارد. این گاز سنگینتر از هوا بوده و در شرایط دمایی معمولی میتواند به آسانی به مایع تبدیل شود. دیاکسید سولفور اغلب در سیلندر SO₂ تحت فشار نگهداری و حمل میشود و خرید دی اکسید سولفور خالص با سیلندر استاندارد، به ویژه در مصارف آزمایشگاهی و صنعتی که نیازمند خلوص بالا هستند، از اهمیت بالایی برخوردار است. مشخصات دی اکسید سولفور از جمله خواص حلالیت بالا در آب و واکنش با اکسیژن، آن را به مادهای حیاتی در صنایع غذایی و شیمیایی تبدیل کرده است.
تاریخچه گاز دی اکسید سولفور
سولفور گاز یا دیاکسید سولفور سابقهای کهن دارد و استفادههای ابتدایی آن به دوران باستان بازمیگردد که گوگرد برای ضدعفونی و سفید کردن مورد استفاده قرار میگرفت. اما شناسایی علمی و دقیق گاز SO₂ توسط شیمیدان سوئدی، کارل ویلهلم شله، در قرن هفدهم انجام شد. با ورود به عصر صنعتی، تولید و کاربرد این گاز به طور چشمگیری افزایش یافت و به یکی از مواد پایه در صنایع شیمیایی تبدیل شد. نگرانیهای زیستمحیطی ناشی از انتشار سولفور دی اکسید، خصوصاً در اثر بارانهای اسیدی و آسیب به اکوسیستمها، باعث ایجاد مقررات و استانداردهای سختگیرانهای در خصوص تولید، ذخیرهسازی و مصرف آن شده است.
خواص فیزیکی و شیمیایی گاز دی اکسید سولفور
دیاکسید سولفور (SO₂) یک گاز بیرنگ با بوی تند و خفهکننده است که در دمای ۲۰ درجه سانتیگراد به صورت گازی پایدار وجود دارد. این مولکول زاویهدار با زاویه O–S–O تقریباً ۱۱۹ درجه، قطبی بوده و جرم مولی آن ۶۴.۰۷ گرم بر مول است. چگالی دیاکسید سولفور حدود ۲.۶۳ برابر چگالی هوای خشک است و نقطه ذوب و جوش آن به ترتیب حدود ۷۵- و ۱۰- درجه سانتیگراد میباشد. این گاز در آب بسیار محلول است و با حل شدن در آب، اسید سولفوروز (H₂SO₃) با pH حدود ۱ تا ۲ تشکیل میدهد.
دیاکسید سولفور قابلیت اشتعال دارد و محدوده اشتعال آن در هوا بین ۱.۳ تا ۷ درصد است. همچنین این گاز دارای ویسکوزیته پایین حدود ۰.۰۱۳ cP و گرمای ویژه حدود ۰.۷۲ kJ/kg·K در حالت گازی است. فشار و دمای بحرانی آن به ترتیب ۷۸.۸ اتمسفر و ۱۵۷.۶ درجه سانتیگراد است که نشاندهنده پایداری بالای آن در شرایط مختلف است. این ویژگیها باعث میشوند دیاکسید سولفور در کاربردهای صنعتی و آزمایشگاهی و همچنین به عنوان یک عامل شیمیایی مهم مورد استفاده قرار گیرد.
از انواع خواص فیزیکی و شیمیایی این گاز در جدول زیر ذکر شده است :
|
نام علمی |
Sulfur Dioxide |
|---|---|
|
فرمول شیمیایی |
SO₂ |
|
جرم اتمی |
g/mol 64.07 |
|
ساختار |
مولکولی زاویهدار (زاویه O-S-O ≈ ۱۱۹°) |
|
نقطه ذوب |
حدود ۷۵- درجه سانتیگراد |
|
نقطه جوش |
حدود ۱۰- درجه سانتیگراد |
|
PH محلول آبی |
حدود ۱.۰ - ۲.۰ |
|
چگالی |
۲.۶۳ برابر چگالی هوای خشک |
|
حالت فیزیکی در دمای ℃۲۰ |
گاز |
|
رنگ |
بی رنگ |
|
بو |
تند، خفهکننده |
|
حلالیت در آب |
بسیار محلول، تشکیل اسید سولفوروز (H₂SO₃) |
|
قطبیت |
قطبی (مولکول زاویهدار) |
|
ویسکوزیته |
تقریباً ۰.۰۱۳ cP (در دمای اتاق و حالت گازی) |
|
گرمای ویژه |
حدود ۰.۷۲ kJ/kg·K (در حالت گازی) |
|
فشار بحرانی |
۸ atm (تقریباً ۷.۹۹ MPa) |
|
دمای بحرانی |
C°۱۵۷.۶ |
موارد ایمنی و خطرات گاز دی اکسید سولفور
نکات ایمنی و مخاطرات گاز دی اکسید سولفور و پیشگیری از خطرات احتمالی
|
طبقه بندی ماده |
گاز قابل اشتعال-گازهای تحت فشار |
|---|---|
|
نماد خطر |
|
|
کلاس خطر(لوزی خطر) |
|
|
علائم |
پیشگیری |
کمک های اولیه |
|
|---|---|---|---|
|
استنشاق |
سرفه ،سوزش گلو و بینی ،تنگی نفس ،تحریک دستگاه تنفسی |
استفاده از ماسک مناسب (فیلتر گاز های اسیدی)، تهویه مناسب محیط |
خارج کردن فرد به هوای تازه،تنفس مصنوعی در صورت نیاز، مراجعه فوری به پزشک |
|
پوست |
سوزش پوست،قرمزی یا التهاب |
استفاده از دستکش محافظ، پوشیدن لباس مقاوم |
شستن پوست با آب فراوان و صابون، تعویض لباس آلوده |
|
چشم ها |
سوزش چشم، ریزش اشک، قرمزی چشم |
استفاده از عینک ایمنی یا محافظ صورت |
شست و شوی چشم با آب فراوان (حداقل ۱۵ دقیقه)، مراجعه به پزش |
فرآیند تولید گاز دی اکسید سولفور
دیاکسید گوگرد (SO₂) عمدتاً از طریق چند روش اصلی تولید میشود که هر کدام کاربردها و ویژگیهای خاص خود را دارند.
سوزاندن گوگرد عنصری
سادهترین و رایجترین روش تولید دیاکسید گوگرد، سوختن گوگرد خالص یا مذاب در حضور هوا است. در این واکنش گوگرد با اکسیژن ترکیب شده و گاز دیاکسید گوگرد تولید میشود:
S(l)+O2(g)→SO2(g)
این روش به دلیل سادگی و خلوص بالای محصول، در بسیاری از صنایع کاربرد فراوانی دارد.
تشکیل از طریق ذوب سولفید فلزات
در فرآیندهای استخراج و ذوب فلزات، به ویژه فلزاتی مانند آهن، مس و روی که به صورت سولفیدهای معدنی یافت میشوند، دیاکسید گوگرد به عنوان یک محصول جانبی تولید میشود. در این روش، هنگام ذوب سنگهای معدنی سولفیدی، SO₂ آزاد میشود. این گاز معمولاً جمعآوری شده و در صنایع شیمیایی به ویژه برای تولید اسید سولفوریک استفاده میشود. این روش به بهرهبرداری بهینه از منابع معدنی کمک میکند و همچنین از آلودگی محیط زیست جلوگیری میکند.
بازیافت از گازهای خروجی صنایع
در برخی صنایع، مانند صنایع سوختوساز و پالایش نفت، دیاکسید گوگرد به عنوان یک آلاینده تولید میشود. این گاز از طریق سیستمهای پیشرفته تصفیه گاز، مانند اسکرابرها و فیلترهای ویژه، از جریان گازهای خروجی حذف میشود. سپس این SO₂ جمعآوری شده و میتواند برای کاربردهای صنعتی بازیافت و استفاده مجدد شود، که به کاهش آلودگی هوا و بهرهوری منابع کمک میکند.
برای کاربردهای خاص که نیاز به سولفور دی اکسید با خلوص آزمایشگاهی دارند، فرآیندهای تصفیه و خالصسازی دقیقتری پس از تولید اولیه انجام میشود. این مراحل شامل جداسازی ناخالصیها و تقطیرهای کنترلشده است تا محصول نهایی به استانداردهای مورد نیاز برسد.
انواع گاز دی اکسید سولفور
دیاکسید سولفور (SO₂) بهعنوان یکی از گازهای مهم صنعتی و شیمیایی، در انواع مختلفی تولید و عرضه میشود که هرکدام بسته به خلوص، کاربرد و روش تولید دارای ویژگیهای خاص خود هستند. گاز صنعتی دیاکسید سولفور معمولاً با خلوص حدود ۹۸ تا ۹۹ درصد عرضه میشود و بیشتر در صنایع فرآوری فلزات، تولید اسید سولفوریک، سفیدکنندهها و فرآیندهای سولفورزدایی استفاده میشود. گاز آزمایشگاهی یا خالص با خلوص بالاتر (معمولاً ۹۹.۹٪ تا ۹۹.۹۹٪) برای تحقیقات شیمیایی، کالیبراسیون دستگاههای تحلیلی و فرآیندهای حساس شیمیایی کاربرد دارد، جایی که هرگونه ناخالصی میتواند روی نتایج آزمایش تأثیرگذار باشد.
| Purity grade (گرید خلوص) | % Purity (درصد خلوص) | Typical impurities (ppm) (آلایندههای رایج) |
|---|---|---|
| Sulfur dioxide 3.0 | ≥۹۹.۹% | Heavy metals ≤۱ ppm، Organic substances ≤۱ ppm، Halogene ≤۱ ppm، Non volatile residue ≤۵۰ ppm، Acidity ≤۱۰ ppm، H₂O ≤۵۰ ppm |
| Sulfur dioxide 3.8 | ≥۹۹.۹۸% | Heavy metals ≤۱ ppm، Organic substances ≤۱ ppm، Halogene ≤۱ ppm، Non volatile residue ≤۵۰ ppm، Acidity ≤۱۰ ppm، H₂O ≤۵۰ ppm |
| Sulfur dioxide E220 (food grade) | ≥۹۹.۹۸% | Heavy metals ≤۱ ppm، Organic substances ≤۱ ppm، Halogene ≤۱ ppm، Non volatile residue ≤۵۰ ppm، Acidity ≤۱۰ ppm، H₂O ≤۵۰ ppm |
کاربرد گاز دی اکسید سولفور در صنایع مختلف چیست؟
گاز دیاکسید سولفور بهدلیل خواص اکسیدکنندگی و حلالیت بالا، در صنایع مختلفی مانند تولید اسید سولفوریک، تصفیه و سفیدسازی مواد غذایی و نوشیدنیها، صنایع فلزی، پالایشگاهها، حفاظت از محصولات کشاورزی و همچنین در کنترل و پایش کیفیت هوا و فرآیندهای شیمیایی تخصصی کاربرد گسترده دارد.
- مهمترین کاربرد: بیش از ۹۰ درصد SO₂ تولید شده در جهان برای تولید اسید سولفوریک استفاده میشود.
- فرآیند: SO₂ ابتدا در حضور کاتالیزور پلاتین به SO₃ تبدیل میشود (فرآیند تماس)، سپس SO₃ به آرامی در آب حل میشود و اسید سولفوریک قوی و غلیظ تولید میگردد.
- کاربرد اسید سولفوریک: کودهای شیمیایی (فسفاتها و نیتراتها)، صنایع رنگ، شویندهها، پالایش نفت، تولید باتری، و صنایع پتروشیمی.
- نگهدارندهSO₂: به عنوان یک ضدعفونیکننده و نگهدارنده در تولید میوههای خشک (مانند کشمش و آلو خشک) و نوشیدنیها (شراب، آبمیوهها) استفاده میشود.
- عملکرد: جلوگیری از رشد کپکها و باکتریها و همچنین ممانعت از اکسیداسیون و قهوهای شدن مواد غذایی.
- محدودیتها: به دلیل حد سمیت دی اکسید سولفور و حساسیت برخی افراد (آسمیها)، مقدار مجاز استفاده در مواد غذایی محدود و کنترلشده است.
- استفاده از SO₂ به عنوان سفیدکننده و عامل احیاکننده در رنگرزی الیاف طبیعی مثل پشم و ابریشم.
- کمک به حذف رنگدانهها و افزایش کیفیت پارچههای نهایی.
- حذف کلر اضافی در فرایند تصفیه آب به کمک خاصیت کاهندگی SO₂.
- کنترل pH و از بین بردن مواد مضر در سیستمهای آبرسانی صنعتی.
- استفاده در فرآیندهای سفیدسازی خمیر کاغذ، به خصوص در حذف لیگنین و مواد رنگی.
- کمک به تولید کاغذ سفید و با کیفیت بالا.
- به عنوان ماده اولیه یا واکنشدهنده در سنتز ترکیبات مختلف شیمیایی و دارویی.
- نقش کاهنده و ضدعفونیکننده در فرایندهای شیمیایی خاص.
- استفاده در ضدعفونی انبارها، کشتیها، و فضاهای بسته به دلیل خاصیت ضدعفونیکنندگی و جلوگیری از رشد آفات و میکروبها.
- به عنوان جایگزین آفتکشهای شیمیایی که ممکن است اثرات زیانآوری داشته باشند.
- نقش در احیا و جداسازی فلزات از سنگ معدن.
- بهبود کیفیت فلزات و حذف ناخالصیها.
- کاهش اکسیداسیون و کنترل شرایط ذوب.
انواع سیلندر گاز دی اکسید سولفور
انواع سیلندر گاز دیاکسید سولفور شامل مدلهای صنعتی، آزمایشگاهی و کالیبراسیون با ظرفیتها و فشارهای متفاوت است که مطابق استانداردهای ایمنی و خلوص، برای کاربردهای صنعتی، تحقیقاتی و کنترل کیفیت طراحی شدهاند.
|
نوع گاز |
رنگ سیلندر (INSO 712) |
جنس شیر (ISO 11114) |
جنس سیلندر (ISO 11114) |
|---|---|---|---|
|
گرید آزمایشگاهی |
زرد (۱۰۱۸) |
برنج (B) فولادهای کربنی (CS) فولادهای ضد زنگ (SS) آلیاژهای آلومینیوم (AA) (نیکل Ni) |
فولادهای کربنی قرار گرفته تحت عملیات حرارتی نرمالایزینگ (NS) فولادهای آلیاژی قرارگرفته تحت عملیات آب دهی (کوئنچ) و برگشت دهی (تمپرینگ) آلیاژهای آلومینیوم (AA) فولادهای ضد زنگ (SS) |
|
گرید صنعتی |
|
جنس سیلندر |
ظرفیت سیلندر(لیتر) |
ارتفاع سیلندر(سانتی متر) |
قطر سیلندر(سانتی متر) |
وزن سیلندر(کیلوگرم) |
ضخامت سیلندر(میلی متر) |
|---|---|---|---|---|---|
|
آلومینیوم |
۲ ۵ ۱۰ ۴۰ |
۴۴ ۵۸.۵ ۸۲.۵ ۱۵۶ |
۱۱ ۱۴ ۱۶ ۲۵ |
۲.۱۸ ۴.۸۶ ۹.۰۴ ۴۵.۰۶ |
۶.۵ ۷.۱ ۸.۱ ۱۵.۳ |
|
فولادی |
۵ ۱۰ ۴۰ ۵۰ |
۵۵ ۹۳ ۱۴۲ ۱۵۶ |
۱۴ ۱۵ ۲۴ ۲۵ |
۸.۷ ۱۴ ۴۸.۹ ۶۰.۸ |
۳.۶ ۳.۶ ۵.۷ ۵.۸ |
خرید گاز دی اکسید سولفور
فرآیند خرید با اعلام درخواست مشتری آغاز میشود. پس از برقراری مکاتبات و هماهنگیهای لازم با کارشناسان فنی، پیشفاکتوری برای مشتری صادر میگردد. پس از بررسی و تایید پیشفاکتور توسط مشتری، مراحل اجرایی آغاز میشود که شامل آمادهسازی و تولید محصول مطابق با سفارش گاز دی اکسید سولفور است.
پس از اتمام تولید، بازرسی نهایی جهت اطمینان از کیفیت و تطابق محصول با مشخصات فنی صورت میگیرد. سپس فاکتور نهایی صادر شده و محصول بستهبندی و بارگیری میشود. در نهایت، محصول به مشتری تحویل داده شده و تسویه حساب انجام میشود. این روند تضمین میکند که خرید گاز دیاکسید سولفور به صورت منظم، با کیفیت و در زمان مقرر انجام شود.
قیمت گاز دی اکسید سولفور
قیمت گاز دی اکسید سولفور بر اساس خلوص و حجم کپسول متفاوت خواهد بود. جهت ثبت سفارش و آگاهی از قیمت گاز دی اکسید سولفور از طریق شماره های موجود در سایت شرکت گاز اردستان با ما تماس بگیرید.
|
قیمت گاز دی اکسید سولفور |
میزان خلوص گاز دی اکسید سولفور |
|---|---|
|
تماس بگیرید |
Sulfur dioxide 3.0 |
|
تماس بگیرید |
Sulfur dioxide 3.8 |
|
تماس بگیرید |
Sulfur dioxide E220 (food grade) |
استعلام قیمت گاز دی اکسید سولفور
قیمت لحظهای گاز دی اکسید سولفور را استعلام کنید و بهترین پیشنهاد خرید را دریافت نمایید!
سوالات متداول گاز دی اکسید سولفور
فرمول شیمیایی دیاکسید گوگرد SO₂ است. دو نام دیگر برای آن “سولفور دی اکسید” و “گاز SO₂” میباشند.
دیاکسید گوگرد یک گاز بیرنگ با بوی تند و خفهکننده است. استنشاق این گاز میتواند باعث تحریک سیستم تنفسی، سرفه، تنگی نفس و در موارد شدیدتر آسیب ریوی شود.
کشف و شناسایی دقیق گاز دیاکسید گوگرد به شیمیدان سوئدی کارل ویلهلم شله (Carl Wilhelm Scheele) در قرن هفدهم میلادی نسبت داده میشود.
مهمترین کاربرد دیاکسید گوگرد، تولید اسید سولفوریک (H₂SO₄) است. اسید سولفوریک یکی از پرمصرفترین مواد شیمیایی جهان است و در صنایعی مانند کود شیمیایی، مواد شوینده، باتریسازی و پتروشیمی کاربرد دارد.
دیاکسید گوگرد یک گاز اسیدی است و با آب واکنش داده و اسید سولفوروز (H₂SO₃) تولید میکند. این واکنش پایه و اساس تشکیل باران اسیدی است.
دو روش اصلی برای تولید گاز دیاکسید گوگرد عبارتند از:
۱. سوزاندن گوگرد عنصری (S(l) + O₂(g) → SO₂(g)).
۲. تشکیل از طریق ذوب سولفید فلزات.
برای اطمینان از کیفیت و خلوص در کاربردهای خاص و حساس، مانند تحقیقات و صنایع نیازمند خلوص بالا، خرید دی اکسید سولفور خالص با سیلندر استاندارد از تامینکنندگان معتبر ضروری است تا بالاترین سطح خلوص تضمین شود.
در صنایع غذایی، گاز SO₂ به عنوان نگهدارنده و آنتیاکسیدان استفاده میشود. مثالها: در تولید میوههای خشک، آبمیوهها، شراب و سرکه برای جلوگیری از رشد میکروبها و قهوهای شدن محصول.
دیاکسید گوگرد از نظر فیزیکی سنگینتر از هواست.


