پالت گاز اکسیژن
باندلهای سیلندر گاز یا پالتهای اکسیژن، ابزارهایی حیاتی برای تأمین گاز با جریان پیوسته و ایمن در صنایع مختلف هستند. این تجهیزات امکان استفاده همزمان از چند سیلندر را فراهم کرده و نیاز به تعویض مکرر سیلندرها را حذف میکنند. بهرهگیری از باندل سیلندر در صنایع پزشکی، آزمایشگاهی، پتروشیمی و هوافضا، علاوه بر افزایش ایمنی، ثبات فشار و جریان گاز را تضمین میکند و از توقف ناخواسته خطوط تولید و فرآیندهای حساس جلوگیری مینماید. طراحی مهندسیشده، انتخاب متریال مناسب و رعایت استانداردهای بینالمللی مانند INSO 13114 ، موجب میشود که این سیستمها نهتنها ایمن و کارآمد باشند، بلکه امکان حمل و جابجایی آسان و طول عمر بالا را نیز فراهم آورند.
تعریف پالت گاز اکسیژن
باندل سیلندر که با عناوینی مانند پالت گاز اکسیژن یا باندل گاز طبی نیز شناخته میشود، یک مجموعه یکپارچه و قابلحمل برای ذخیرهسازی، جابجایی و توزیع گازهای فشرده بهویژه گاز اکسیژن است. این مجموعه از یک فریم یا قاب فلزی مستحکم و دو یا چند سیلندر گاز تشکیل میشود که بهصورت ایمن در داخل فریم مهار شدهاند.
سیلندرهای موجود در باندل از طریق شیرهای مخصوص و اتصالات فشارقوی به یک منیفولد (چندراهه مرکزی) متصل میشوند. این طراحی مهندسیشده باعث میشود که تمامی سیلندرها بهعنوان یک واحد واحد عمل کنند و گاز خروجی بهصورت یکنواخت و کنترلشده در اختیار مصرفکننده قرار گیرد. یکی از مهمترین مزایای این ساختار آن است که فرآیند شارژ، تخلیه و مصرف گاز بدون نیاز به جداسازی سیلندرها از فریم انجام میشود که این موضوع، هم ایمنی را افزایش میدهد و هم زمان و هزینههای عملیاتی را کاهش میدهد.
کاربردهای صنعتی پالت گاز اکسیژن
در بسیاری از صنایع با مصرف پیوسته و دبی بالای گاز، ظرفیت یک سیلندر منفرد پاسخگوی نیاز فرآیند نیست. نمونه بارز آن دستگاههای برش لیزری، پلاسما و تجهیزات حرارتی صنعتی است که برای عملکرد پایدار، به جریان یکنواخت و بدون وقفه گاز نیاز دارند. در چنین شرایطی، تعویض مکرر سیلندرها—گاهی در بازههای کمتر از یک ساعت—نهتنها زمانبر است، بلکه ریسک خطای انسانی، افت فشار، توقف ناخواسته خط تولید و کاهش بهرهوری عملیاتی را نیز افزایش میدهد.
در این سیستمها، چندین سیلندر گاز بهصورت همزمان در قالب یک باندل سیلندر، از طریق یک چند راهه یا منیفولد (Manifold) به یکدیگر متصل میشوند و عملیات شارژ و تخلیه بهصورت یکپارچه انجام میگیرد. به این ترتیب، بهجای مدیریت تکتک سیلندرها، اپراتور با یک منبع تجمیعشده با ظرفیت بالا سروکار دارد که امکان تأمین گاز بهصورت پیوسته، ایمن و پایدار را فراهم میکند.
در این صنایع، گازهایی مانند نیتروژن، هلیوم و اکسیژن برای تستهای فشار، پاکسازی خطوط، کنترل محیطهای خلأ استفاده میشوند. هرگونه نوسان فشار یا قطع جریان گاز میتواند باعث خطا در تستها یا آسیب به تجهیزات بسیار گرانقیمت شود. استفاده از باندل سیلندرها، پایداری فشار و جریان را تضمین کرده و ریسک توقف پروژههای حساس را به حداقل میرساند.
در مراکز درمانی، گازهای طبی مانند اکسیژن همیشه در دسترس باشند. تعویض دستی سیلندرها در بخشهایی مانند ICU، اتاق عمل یا اورژانس میتواند مشکل ساز باشد به همین علت ، امکان تأمین مداوم گاز از باندل سیلندر ها فراهم شده که ایمنی و کارایی را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهند.
در این صنایع، گازها بهعنوان خوراک فرآیند، گاز محافظ یا عامل واکنش استفاده میشوند. مصرف بالا و پیوسته، همراه با حساسیت فرآیندها، ایجاب میکند که منبع گاز پایدار و قابل اعتماد باشد. باندلها سیلندر ها، علاوه بر کاهش توقف خط تولید، مدیریت موجودی و ایمنی سایت را نیز بهبود میبخشند.
در آزمایشگاههای پیشرفته، دستگاههایی مانند کروماتوگرافی گازی (GC)، اسپکترومترها و تجهیزات خلأ به گاز با فشار و خلوص ثابت نیاز دارند. استفاده از چند سیلندر متصل بهصورت همزمان، ثبات عملکرد تجهیزات و دقت نتایج آزمایش را تضمین میکند.
متریال مناسب جهت استفاده در پالت گاز اکسیژن
در طراحی مجموعه سیلندرها باید تا حدامکان سهولت مونتاژ کردن، بازرسی و عملکرد را در نظر گرفت (مطابق با استاندارد INSO 13114).
قاب باید ایمنی اجزاء مجموعه را حفظ کرده و آنها را از صدمه هایی که موجب نشتی می گردند محافظت نماید در راستای همین امر جنس متریال مورد استفاده ( ناودانی و نبشی ها ) فولاد میباشد.
روش مهار کردن سیلندر باید هرگونه حرکت عمودی، افقی یا چرخش سیلندر را به حداقل برساند. از کلیه جابجایی هایی که منجر به اعمال تغییر شکل زائد به چند راهه باید جلوگیری شود. کل مجموعه باید قادر به تحمل جابجایی ناهموار شامل سقوط و واژگونی باشد.
بعلاوه هیچگونه نشتی گاز در حین جابجایی مجموعه نباید رخ دهد و به طور کلی مجموعه مونتاژ شده باید بنحوی طراحی گردد تا در برابر نیروهای ایستای اعمال شده زیر مقاومت کند:
الف- دو برابر بیشترین وزن ناخالص درکلیه جهات افقی و عمودی رو به پایین
ب- یک برابر بیشترین وزن ناخالص در جهت عمود رو به بالا
استاندارد شیر و سیلندر گاز اکسیژن
شیرهایی که به سیلندرهای گاز مورد استفاده در زمینههای پزشکی، صنعتی و کاربردهای تنفسی متصل اند و باید مطابق با استاندارد ۱۱۶۸۹ حداقل در یک چرخه آزمون سیلندر، و بهطور کارا در موقعیتهای خطرناک، عملکرد ایمن و قابل اطمینانی داشته باشند.
انتظار میرود شیری که با الزامات این استاندارد مطابقت دارد، تحت شرایط عادی بهکارگیری، عملکرد رضایتبخشی داشته باشد.
این استاندارد بهطور ویژه به موارد زیر توجه دارد:
- دوام مواد
- ابعاد اتصالات ورودی
- ابعاد اتصالات خروجی
- ایمنی (استحکام مکانیکی، دوام، مقاومت در برابر اشتعال)
- سیلندر های گاز مورد استفاده در باندل سیلندر باید مطابق با استاندارد ۶۷۹۲ هر ۵ سال یکبار مورد بازرسی قرار گیرند .
خطرات مرتبط با پالت های گاز اکسیژن
پالتها و باندلهای سیلندر گاز به دلیل وزن زیاد، فشار بالای داخلی سیلندرها و حساسیت گازهای ذخیرهشده، در صورت طراحی یا بهرهبرداری نادرست میتوانند خطرات جدی ایجاد کنند. ضعف در طراحی سازه، استفاده از متریال نامناسب یا جوشکاری غیراستاندارد ممکن است منجر به تغییر شکل، شکست پالت، واژگونی باندل یا سقوط سیلندرها شود که پیامدهای جانی و مالی قابلتوجهی دارد.
نشت گاز نیز از مهمترین مخاطرات این سیستمهاست که میتواند در اثر ضربه، فرسودگی شیرها و اتصالات یا افزایش دما رخ دهد. قرارگیری باندلها در معرض حرارت یا تابش مستقیم آفتاب، فشار داخلی سیلندرها را افزایش داده و احتمال بروز شرایط خطرناک را بالا میبرد. در چنین شرایطی، تخلیه ناخواسته یا کنترلنشده گاز میتواند ایمنی محیط و پرسنل را تهدید کند.
عوامل انسانی
عوامل انسانی و شرایط نگهداری نیز نقش تعیینکنندهای دارند. خطای اپراتور، نبود آموزش کافی، عدم استفاده از تجهیزات ایمنی و بیتوجهی به بازرسیهای دورهای، بهمرور زمان ریسک کار با باندلها را افزایش میدهد. همچنین رطوبت، خوردگی، تهویه نامناسب و چیدمان غیراصولی در انبار میتواند ایمنی کل سیستم را تحت تأثیر قرار دهد.
عدم آموزش صحیح
در مجموع، ایمنی پالتها و باندلهای سیلندر تنها در صورتی تضمین میشود که طراحی مهندسیشده، متریال مناسب، مهاربندی صحیح، آموزش پرسنل و بازرسی منظم بهطور همزمان رعایت شود؛ در غیر این صورت، این تجهیزات میتوانند به منبع خطر جدی در محیط صنعتی تبدیل شوند.
استانداردها و الزامات ایمنی در طراحی و ساخت پالت گاز اکسیژن
در ساخت و بهرهبرداری از پالتهای مخصوص سیلندر گاز اکسیژن، رعایت استانداردهای ملی ایران الزامی است تا از بروز خطرات ناشی از نشت، اشتعال یا انفجار گاز جلوگیری شود. بر اساس مقررات مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران (ISIRI)، طراحی، ساخت و بازرسی این پالتها باید بر مبنای الزامات فنی زیر انجام گیرد:
استانداردهای ملی مرتبط
استاندارد ملی ایران به شماره ISIRI 13114
با عنوان )سیلندرهای گاز – مجموعههای سیلندر – طراحی، ساخت، آزمون و بازرسی(به عنوان اصلیترین مرجع برای ساخت پالتهای گاز در کشور شناخته میشود. این استاندارد بر طراحی مکانیکی، مقاومت سازهای، مواد بهکاررفته، جوشکاری و آزمونهای نهایی مجموعه سیلندرها تأکید دارد.
بر اساس این استاندارد، تمامی مجموعههای سیلندر باید:
- دارای قاب نگهدارنده مقاوم در برابر ضربه و خوردگی باشند.
- توزیع فشار و وزن سیلندرها بهصورت یکنواخت در پالت انجام شود.
- در برابر دمای بالا، لرزش و ضربات مکانیکی محافظت شوند.
استاندارد ملی ایران به شماره ISIRI 16963
با عنوان )سیلندرهای گاز – مجموعههای سیلندر استیلن – شرایط پر کردن و بازرسی حین پر کردن(بهطور خاص به ایمنی گاز استیلن اختصاص دارد. این استاندارد بیان میکند که سیلندرها باید حتماً دارای توده متخلخل جاذب استون باشند و تمامی عملیات پرکردن، انتقال و ذخیرهسازی باید در فشار و دمای کنترلشده انجام گیرد.
همچنین، استفاده از شیرها و اتصالات مقاوم به استیلن که از جنس برنج مخصوص (بدون درصد بالای مس) باشند، الزامی است.
الزامات طراحی پالت استیلن
طراحی پالتهای استیلن باید به گونهای باشد که سیلندرها بهصورت عمودی و کاملاً ثابت در قاب پالت قرار گیرند تا در زمان حملونقل دچار واژگونی یا لغزش نشوند. از پوشش ضدخوردگی (نظیر رنگ اپوکسی یا گالوانیزه گرم) برای بدنه پالت استفاده شود تا در برابر شرایط محیطی مقاومت کافی داشته باشد.طراحی پالت باید امکان تهویه طبیعی مناسب بین سیلندرها را فراهم کند تا در صورت نشت جزئی، تجمع گاز رخ ندهد.
الزامات ایمنی و بازرسی
مطابق دستورالعملهای ISIRI 13114 و ISIRI 16963:
پالتها باید قبل از بهرهبرداری، تحت آزمون فشار، نشت، و آزمون مکانیکی ضربه قرار گیرند.سازندگان موظفاند بر روی هر پالت پلاک شناسایی دائمی شامل شماره سری ساخت، سال تولید، ظرفیت، و استاندارد مرجع درج کنند.
بازرسی دورهای (حداقل هر ۵سال ) باید توسط شرکتهای دارای مجوز از سازمان ملی استاندارد انجام شود.در هنگام استفاده، پالتها باید در محیط خشک و تهویهشده قرار گیرند و از منابع حرارتی یا جرقهزا فاصله داشته باشند.
تجهیزات و اجزای پالت گاز اکسیژن
فریم
فریم، سازهای فلزی است که سیلندرها و منیفولد (چند راهه) را بهصورت یکپارچه در کنار هم نگه میدارد و پایداری کل مجموعه را تضمین میکند.
فریم باید دو برابر وزن بلند پالت را تحمل کند و در برابر ضربات ناشی از جابهجایی با لیفتراک یا سقوط و ضربه احتمالی استحکام کافی داشته باشد تا از آسیب به سیلندرها جلوگیری شود. بهطور معمول، فریم از فولاد مقاوم ساخته شده است و از رایجترین روشهای محافظت سطحی فریم پالت عبارتاند از:
گالوانیزه گرم یا اسپری حرارتی روی رنگ پودری (پودری الکترواستاتیک) در محیطهای دریایی یا فراساحلی که مقاومت در برابر رطوبت اهمیت بالاتری دارد، گاهی از ترکیب چند روش محافظتی استفاده میشود تا طول عمر سازه افزایش یابد.
اجزای ساختاری متصل به فریم:
- محفظه لیفتراک (Forklift Pocket): محل تعبیهشده برای وارد کردن شاخکهای لیفتراک بدون آسیب به باندل.
- قلاب (Lifting lug ): برای جابهجایی با جرثقیل استفاده میشود. بسته به طراحی، باندل میتواند دارای ۱، ۲ یا ۴ حلقه باشد.در طراحی و آزمایش باید اطمینان حاصل شود که بلند کردن با دو قلاب نیز ایمن است.عموما،. نوع پیچی این حلقهها ترجیح داده میشود زیرا از بازرسی سالانه در نقاط جوشخورده جلوگیری میکند.
- ابعاد و وزن فریم:دو نکته مهم در طراحی ابعاد خارجی و وزن فریم وجود دارد:
تناسب با محل نصب یا حمل: اگر در مقصد ورودی با ارتفاع ۲ متر وجود دارد، نباید ارتفاع باندل بیش از آن (مثلاً ۲٫۰۵ متر) باشد. - تناسب با وسایل حملونقل: عرض و عمق فریم باید با فضای کامیون یا کانتینر هماهنگ باشد. وزن کلی باندل نیز اهمیت دارد، زیرا باندل سبکتر اجازه حمل تعداد بیشتری روی یک کامیون را میدهد.
منیفولد یا چند راهه
منیفولد و یا چندراهه وظیفه دارد تمام سیلندرها را به یکدیگر متصل کرده و گاز را بین آنها و شیر اصلی منتقل کند. این بخش معمولاً از برنج یا فولاد ضدزنگ (استنلس استیل) ساخته میشود. انتخاب جنس منیفولد باید بر اساس سازگاری با نوع گاز باشد.
نکات طراحی:
- فلزات بر پایه مس (برنج یا مس خالص) برای گازهای تهاجمی مانند آمونیاک، سیانوژن، هیدروژن و N₂O مناسب نیستند.
- فولاد ضدزنگ برای تمام گازها قابل استفاده است، طول عمر بالاتری دارد ولی خمکاری و شکلدهی آن دشوارتر است.
شیراصلی
شیر اصلی درگاه خروج گاز از باندل به بیرون است. دو عامل کلیدی در انتخاب شیر وجود دارد:
- نوع اتصال خروجی: باید با فشار کاری و نوع گاز سازگار باشد.
- اندازه روزنه (Orifice): هرچه روزنه بزرگتر باشد، حجم گاز خروجی در زمان مشخص بیشتر خواهد بود.این مقدار با ضریب Cv (در سیستم آمریکایی) یا Kv (در سیستم متریک) بیان میشود.باندل میتواند بیش از یک شیر اصلی داشته باشد. در برخی طراحیها (مثلاً برای غواصی صنعتی)، باندل ۱۶ سیلندری به چهار بخش با دو شیر در هر بخش تقسیم میشود تا چند کاربر بهطور همزمان از آن استفاده کنند.
سیلندرها
سیلندرها باید از نظر فشار و استاندارد، با فشار کاری کل باندل مطابقت داشته باشند.وزن کلی باندل عمدتاً از وزن سیلندرها ناشی میشود.بهعنوان مثال، یک سیلندر ۵۰ لیتری با فشار کاری ۲۰۰ بار از برند Worthington حدود ۴۲ کیلوگرم وزن دارد، در حالیکه نمونههای ضعیفتر ممکن است تا ۵۵ کیلوگرم باشند. در باندلهای ۱۲ یا ۱۶ تایی، این اختلاف میتواند بیش از ۱۰۰ کیلوگرم در وزن کل ایجاد کند.سیلندرها ممکن است بهصورت عمودی (ایستاده) یا افقی (خوابیده) نصب شوند.
شیرهای سیلندرها
در صورت نیاز به جدا کردن برخی سیلندرها از مجموعه، وجود شیر مستقل روی هر سیلندر امکان خاموش یا روشن کردن آن را فراهم میکند.البته در برخی موارد مانند گازهای مایع، استفاده از شیر جداگانه برای هر سیلندر ممنوع است تا ایمنی حفظ شود.
رگولاتور فشار
باندلها با فشارهای کاری مختلف مانند ۲۰۰ بار، ۳۰۰ بار یا بالاتر تولید میشوند.درصورتیکه تجهیزات مصرفکننده برای فشار پایینتر (مثلاً ۶۰ یا ۲۰۰ بار) طراحی شده باشند، باید از رگولاتور فشار بین منبع و مصرفکننده استفاده شود.برخی باندلها دارای خروجیهای کاهشیافته یکپارچه هستند که فشار ثابت ۶۰، ۱۰۰ یا ۲۰۰ بار را از باندل ۳۰۰ باری تأمین میکنند.
نحوه انتخاب و خرید پالت گاز اکسیژن
مجتمع گاز اردستان سازنده انواع باندل سیلندر های اکسیژن در اندازه های مختلف مانند ۴ تایی الی ۳۶ تایی می باشد. همانطور که ذکر شد در بسیاری از کارخانجات که از سیلندر های اکسیژن استفاده می کنند ثابت بودن فشار گاز اکسیژن مصرفی یکی از مهم ترین عواملی می باشد که در کیفیت کار آنها تاثیر مستقیمی دارد.
به همین منظور از باندل سیلندر های گاز اکسیژن استفاده می شود تا علاوه بر افزایش ایمنی در جابجایی سیلندرهای گاز، در سازماندهی بهتر و سهولت در استفاده ، همواره از فشار گاز اکسیژن ثابت در فرایند تولید یهره مند شوند. شما می توانید برای ثبت سفارش و استعلام قیمت خرید پالت کپسول اکسیژن با کارشناسان شرکت گاز اردستان در ارتباط باشد.
سوالات متداول پالت گاز اکسیژن
باندل سیلندر شامل چند سیلندر متصل به یک منیفولد است که امکان تأمین گاز پیوسته و بدون توقف را فراهم میکند. در مقابل، سیلندر معمولی تنها یک منبع گاز است که پس از خالی شدن باید تعویض شود.
در بخشهایی مانند ICU یا اتاق عمل، جریان ثابت و بدون وقفه اکسیژن حیاتی است. باندل سیلندر با تأمین مداوم گاز، ایمنی بیماران و عملکرد تجهیزات پزشکی را تضمین میکند.
در صنایع برش لیزری، پتروشیمی و آزمایشگاهها، مصرف گاز بالا و پیوسته است. استفاده از باندل، از توقف خط تولید جلوگیری میکند، بهرهوری را افزایش میدهد و نیاز به تعویض مکرر سیلندرها را حذف میکند.
باندلها طبق استانداردهای ملی و بینالمللی طراحی و ساخته میشوند، دارای فریم مقاوم و شیرهای استاندارد هستند و امکان نشت یا واژگونی بسیار کم است. رعایت اصول ایمنی در تولید، نصب و نگهداری، ایمنی کامل را تضمین میکند.
قیمت به نوع و خلوص گاز، حجم سیلندرها، تعداد سیلندرها، جنس فریم و نوع شیر بستگی دارد. هر چه ظرفیت و تعداد سیلندرها بیشتر باشد، قیمت افزایش مییابد.
مراحل خرید شامل مشاوره و استعلام نیاز، انتخاب مدل و مشخصات، دریافت پیشفاکتور، تأیید سفارش، تولید و آمادهسازی و تحویل نهایی است. کارشناسان مجتمع گاز اردستان تمامی مراحل را با مشتری هماهنگ میکنند تا محصول مطابق نیاز دقیق مصرفکننده آماده شود.
بله، طراحی منیفولد و شیرها بهگونهای است که فشار گاز خروجی ثابت باقی میماند و تجهیزات مصرفکننده بدون نوسان فشار گاز عملکرد بهینه دارند.
باندلها دارای فریم مقاوم، محفظه لیفتراک و قلابهای جرثقیل هستند. این طراحی امکان جابجایی ایمن و آسان با لیفتراک یا جرثقیل را فراهم میکند و از سقوط یا آسیب سیلندرها جلوگیری میکند.
پادکست صوتی تولید شده با هوش مصنوعی